Trước mỗi chuyến đi biển, việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp thuyền viên hạn chế những tình huống phát sinh và nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc trên tàu. Từ giấy tờ, sức khỏe, hành lý cá nhân đến kiến thức chuyên môn và tiếng Anh hàng hải, mỗi yếu tố đều có vai trò quan trọng đối với hành trình làm việc trên biển.
Vậy thuyền viên cần chuẩn bị gì trước khi lên tàu? Dưới đây là những nội dung thuyền viên nên kiểm tra và hoàn tất trước ngày nhận tàu.
1. Kiểm tra đầy đủ giấy tờ và hồ sơ đi tàu
Đây là một trong những việc cần ưu tiên trước khi lên tàu. Nếu thiếu hoặc có giấy tờ hết hạn, thuyền viên có thể gặp khó khăn trong quá trình làm thủ tục nhận tàu, xuất nhập cảnh hoặc làm việc tại cảng nước ngoài.
Một số giấy tờ thuyền viên thường cần kiểm tra gồm:
- Hộ chiếu và các giấy tờ liên quan đến xuất nhập cảnh.
- Chứng chỉ, bằng cấp chuyên môn theo vị trí công việc.
- Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ cần thiết.
- Giấy chứng nhận sức khỏe.
- Seaman’s Book/Sổ thuyền viên.
- Visa hoặc giấy phép cần thiết đối với tuyến tàu và quốc gia liên quan.
- Hợp đồng lao động và các giấy tờ do công ty quản lý thuyền viên cung cấp.
Thuyền viên nên kiểm tra thời hạn của từng loại giấy tờ trước ngày lên tàu thay vì đợi đến sát ngày khởi hành mới rà soát.

2. Kiểm tra sức khỏe trước chuyến đi
Môi trường làm việc trên tàu có đặc thù riêng: thời gian làm việc dài, không gian sinh hoạt hạn chế và có thể phải làm việc trong điều kiện thời tiết thay đổi.
Vì vậy, thuyền viên cần đảm bảo tình trạng sức khỏe đáp ứng yêu cầu của chuyến đi và vị trí công việc.
Trước khi lên tàu, nên kiểm tra lại:
- Giấy chứng nhận sức khỏe còn hiệu lực.
- Thuốc cá nhân đang sử dụng.
- Kính mắt hoặc các vật dụng hỗ trợ cần thiết.
- Các vấn đề sức khỏe cần thông báo với đơn vị quản lý nếu có yêu cầu.
Nếu đang sử dụng thuốc theo chỉ định, thuyền viên nên chuẩn bị đủ lượng thuốc cần thiết cho thời gian làm việc và bảo quản theo hướng dẫn.

3. Chuẩn bị hành lý cá nhân phù hợp
Không gian trên tàu thường không phù hợp để mang theo quá nhiều hành lý. Vì vậy, thuyền viên nên ưu tiên những vật dụng thực sự cần thiết.
Một số nhóm đồ dùng có thể chuẩn bị gồm:
Quần áo và vật dụng cá nhân
Tùy vào tuyến tàu và thời tiết, thuyền viên có thể chuẩn bị quần áo phù hợp, đồ ngủ, đồ thể thao, giày dép và các vật dụng vệ sinh cá nhân.
Đồ điện tử
Điện thoại, máy tính cá nhân, tai nghe, sạc dự phòng hoặc các thiết bị cần thiết cho công việc và liên lạc với gia đình cũng nên được kiểm tra trước khi khởi hành.
Tuy nhiên, cần lưu ý các quy định của tàu và công ty về việc sử dụng, bảo quản thiết bị điện tử.
Thuốc và vật dụng cá nhân
Nếu có thuốc hoặc vật dụng cá nhân đặc biệt, nên chuẩn bị từ trước và bảo quản riêng để dễ tìm khi cần sử dụng.

4. Ôn lại kiến thức chuyên môn trước khi lên tàu
Không phải mọi kiến thức đều có thể học lại khi đã lên tàu. Trước chuyến đi, thuyền viên nên dành thời gian ôn lại những kiến thức liên quan trực tiếp đến vị trí đảm nhiệm.
Đặc biệt, có thể tập trung vào:
- Quy trình làm việc và nhiệm vụ của vị trí.
- Quy định an toàn trên tàu.
- Quy trình ứng phó sự cố.
- Các thiết bị và thuật ngữ chuyên môn.
- Quy định liên quan đến ca trực.
- Quy trình giao tiếp và phối hợp với các bộ phận khác.
Việc ôn tập trước giúp thuyền viên chủ động hơn khi bắt đầu công việc và hạn chế cảm giác bỡ ngỡ trong những ngày đầu lên tàu.

5. Chuẩn bị tiếng Anh hàng hải
Trong môi trường hàng hải quốc tế, tiếng Anh hàng hải là một trong những kỹ năng quan trọng đối với thuyền viên.
Trên tàu, tiếng Anh có thể được sử dụng trong giao tiếp với thuyền viên đến từ nhiều quốc gia, trao đổi công việc, đọc tài liệu kỹ thuật, thực hiện mệnh lệnh trên boong hoặc trong buồng máy và xử lý các tình huống liên quan đến an toàn.
Trước khi lên tàu, thuyền viên nên ôn lại những nội dung như:
- Từ vựng và thuật ngữ hàng hải cơ bản.
- Các câu lệnh thường sử dụng trên tàu.
- Cách giới thiệu bản thân và vị trí công việc.
- Cách trao đổi trong ca trực.
- Từ vựng về thiết bị và hoạt động trên tàu.
- Tiếng Anh sử dụng trong tình huống khẩn cấp.
- Cách giao tiếp với thuyền trưởng, sĩ quan và thuyền viên nước ngoài.
Đặc biệt, thay vì chỉ học từ vựng riêng lẻ, thuyền viên nên luyện câu giao tiếp thực tế trong môi trường trên tàu để có thể sử dụng ngay khi cần.

6. Tìm hiểu trước về tàu và chuyến đi
Nếu được cung cấp thông tin trước, thuyền viên nên tìm hiểu những thông tin cơ bản về con tàu và hành trình.
Có thể tìm hiểu:
- Tên và loại tàu.
- Tuyến hoạt động dự kiến.
- Vị trí công việc trên tàu.
- Thời gian dự kiến của chuyến đi.
- Các cảng có thể ghé.
- Đơn vị quản lý hoặc khai thác tàu.
- Những yêu cầu đặc biệt đối với thuyền viên.
Việc chủ động tìm hiểu trước giúp thuyền viên hình dung rõ hơn về môi trường làm việc và chuẩn bị phù hợp.

7. Chuẩn bị tâm lý và thói quen sinh hoạt
Lên tàu đồng nghĩa với việc phải làm việc và sinh hoạt trong một môi trường rất khác so với đất liền. Thuyền viên có thể phải xa gia đình trong thời gian dài, làm việc theo ca và phối hợp với những người đến từ nhiều quốc gia.
Do đó, bên cạnh chuyên môn, khả năng thích nghi cũng rất quan trọng.
Thuyền viên nên chuẩn bị tinh thần để:
- Làm việc theo ca và tuân thủ lịch trực.
- Sinh hoạt theo nội quy trên tàu.
- Phối hợp với các thành viên trong đội.
- Chủ động giao tiếp khi gặp vấn đề.
- Giữ thái độ chuyên nghiệp trong môi trường đa quốc gia.
- Tuân thủ nghiêm túc các quy định về an toàn.

8. Những việc nên kiểm tra trước ngày lên tàu
Trước khi rời đất liền, thuyền viên có thể sử dụng một checklist đơn giản để tránh bỏ sót những việc quan trọng.
| Nội dung | Đã kiểm tra |
| Hộ chiếu và giấy tờ cá nhân | ☐ |
| Sổ thuyền viên | ☐ |
| Bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn | ☐ |
| Giấy chứng nhận sức khỏe | ☐ |
| Visa/giấy tờ theo yêu cầu chuyến đi | ☐ |
| Hợp đồng và hồ sơ nhận tàu | ☐ |
| Quần áo, giày dép, đồ cá nhân | ☐ |
| Thuốc và vật dụng cần thiết | ☐ |
| Điện thoại, máy tính, sạc | ☐ |
| Kiến thức chuyên môn | ☐ |
| Tiếng Anh hàng hải | ☐ |
| Thông tin về tàu và hành trình | ☐ |
| Liên lạc với gia đình trước chuyến đi | ☐ |
9. Vì sao thuyền viên nên chuẩn bị tiếng Anh trước khi lên tàu?
Một trong những khó khăn mà thuyền viên có thể gặp phải khi làm việc trên tàu quốc tế là giao tiếp bằng tiếng Anh trong công việc.
Ngay cả khi có chuyên môn tốt, việc không hiểu mệnh lệnh, không diễn đạt được vấn đề hoặc gặp khó khăn khi trao đổi với đồng nghiệp nước ngoài cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình làm việc.
Vì vậy, chuẩn bị tiếng Anh trước khi lên tàu không chỉ là học thêm một ngoại ngữ mà còn là quá trình chuẩn bị cho những tình huống thực tế như giao ca, trao đổi công việc, báo cáo sự cố, giao tiếp với đồng nghiệp và xử lý tình huống khẩn cấp.
Đối với thuyền viên chuẩn bị đi tàu lần đầu, việc làm quen trước với các thuật ngữ và mẫu câu tiếng Anh hàng hải có thể giúp quá trình thích nghi với môi trường quốc tế thuận lợi hơn.
XEM THÊM: NHỮNG TUYẾN HÀNG HẢI QUAN TRỌNG ĐỐI VỚI THƯƠNG MAI QUỐC TẾ
Kết luận
Việc chuẩn bị trước khi lên tàu không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp hành lý. Một thuyền viên cần chuẩn bị đồng thời hồ sơ, sức khỏe, kiến thức chuyên môn, hành lý cá nhân, tâm lý và tiếng Anh hàng hải.
Đặc biệt, trong môi trường làm việc quốc tế, khả năng sử dụng tiếng Anh trong những tình huống thực tế sẽ giúp thuyền viên chủ động hơn khi giao tiếp, phối hợp công việc và xử lý các tình huống phát sinh trên tàu.
Chuẩn bị càng kỹ trước ngày lên tàu, thuyền viên càng có thêm sự chủ động và tự tin để bắt đầu một hành trình làm việc an toàn, chuyên nghiệp và hiệu quả.
